مقدمه

 

 

 

 

 

 

در دوران کودکی، بچه ­ها به خودشان صدمه می­زنند چون درک درستی از محیط اطراف خود ندارند، اما وظیفه ما به‌عنوان والدین این است که این صدمات را به حداقل برسانیم و آن‌ها را از صدمات قابل‌پیشگیری در امان نگه‌داریم.

 در این متن آموزشی اقداماتی را یاد می­گیریم که با انجام دادن آن‌ها می­توانیم فرزندان کوچکمان را از تصادفات بزرگی که می­توانند آسیب جدی ایجاد کنند حفظ کنیم.این اقدامات به‌طورکلی به شکل زیر طبقه‌بندی شدند:

 

امنیت کودک در صندلی ماشین

-  صندلی­های ماشین مناسب کودکان نیستند، استفاده از صندلی ایمنی کودک در ماشین، بهترین راه محافظت از کودکان در هنگام مسافرت با خودرو است چراکه کودک را از آسیب­های ناخواسته ناشی از تصادفات جاده ­ای حفظ می­کند.

-بزرگ‌ترین اشتباهی که والدین ممکن است مرتکب شوند محکم نبستن صندلی کودک به‌اندازه‌ی کافی است

-  صندلی ایمنی کودک باید در صندلی عقب نصب شود اما اگر به هر دلیلی مجبور به نصب صندلی کودک در صندلی جلوی خودرو شدید صندلی جلو را کامل بخوابانید.

-  ایربگ ها (کیسه هوا) برای کودکانی که در صندلی ایمنی که رو به جلوی خودرو نصب شدند خطر جدی محسوب می­شوند، پس حتماً ایربگ­ها را غیرفعال کنید و به یاد داشته باشید پس از برداشتن صندلی کودک ایربگ ها را مجدد فعال کنید.

-  تا حد امکان صندلی رو به عقب باشد(کودک پشت به جلوی ماشین باشد) چراکه پشت صندلی از سر، گردن و نیم‌تنه کودک در حین تصادفات محافظت می­کند

-  بچه­ ها باید تا سن ۱۳ سالگی از صندلی عقب خودرو استفاده کنند.

-  همه­ ی قوانین صندلی ماشین برای سفرهای داخل شهری یا حتی برای دور شدن از منزل برای چند دقیقه هم باید رعایت شود چراکه بخش بزرگی از تصادفات وسیله نقلیه در نزدیکی منزل اتفاق می­افتد.

امنیت کودک در منزل

- اگر وسیله ­ای به اندازه ­ای کوچک باشد که در یک رول دستمال توالت قرار بگیرد، خطر خفگی دارد.

- مطمئن شوید که تخت کودکتان با استاندارد­های ایمنی فعلی منطبق است. هرچیزی که می­تواند به فرزندتان در بالارفتن و پایین آمدن از تخت کمک کند مثل اساب بازی و پتو، داخل تخت نگذارید. کفپوش­های نرم­تری را روی زمین کنار تخت قرار دهید. به عنوان گزینه جایگزینی برای یک تخت معمولی، تشک تخت کودک را روی زمین قرار دهید.

- از پوشاندن لباس­هایی که زنجیر یا هر چیز تزئینی مثل بند داشته باشند خودداری کنید و مطمئن شوید که اندازه لباس خوابش کاملا مناسب اوست و پارچه ضد حریق دارد.

- داخل وان و کنار آن یک زیرانداز ضد لغزش مخصوص حمام بیاندازید. درجه آب حمام را زیر ۴۸ درجه سانتی گراد نگه دارید تا از سوختگی با آب داغ جلوگیری شود. کوک را به هیچ عنوان در وان و حمام تنها نگذارید.

- روی صندلی توالت فرنگی قفل کودک نصب کنید چون کودکان نوپا که سرشان نسبت به بدنشان سنگین تر است امکان دارد در کاسه توالت بیفتد و خفه شوند.

- همواره سطل زباله حمام را دور از دسترس کودکان قرار دهید ممکن است تیغ، سنجاق سر، کش مو و سایر موارد خطرناک کودک را تهدید کند.

- ماشین ظرف‌شویی حاوی ظروف تیز و همچنین مواد شوینده است. مواد شوینده برای کوکان خوردنی خوشمزه­ای به نظر می­رسند که بسیار خطرناک است.

- محلول‌های سمی، پاک‌کننده‌ها و همچنین هر نوع الکلی که در منزل نگه­داری می­کنید را در یک فضای مطمئن و دور از دسترس کودکان قرار دهید.

- شماره تلفن مرکز کنترل مسمومیت  را در تمام تلفن­ها ذخیره کنید و یا آن را در نزدیکی تلفن ثابت خانه نصب کنید تا در صورت اتفاق فوراً تماس بگیرید.

- قفسه­ های کتاب، آینه­ ها، رگال­های لباس و هر وسیله‌ای که امکان دارد روی کودک سقوط کند را به‌طور ایمن به دیوار وصل کنید.

- برای جلوگیری از خفگی و خطر برق‌گرفتگی، تمام شارژرها و وسایل برقی را در صورت عدم استفاده از برق بکشید و از دسترس کودکان خارج کنید.

- لوازم برقی مثل سشوار، اتو، فر کننده مو و همچنین اتوی لباس جدا شده از پریز برق را برای جلوگیری از سوختگی، دور از دسترس کودکان قرار دهید.

-- اجاق‌گاز و یخچال را با استفاده از چفت محافظ لوازم‌خانگی سر جایشان ثابت کنید.

- وسایل خطرناک مثل وسایل تیز، مواد پاک‌کننده ، وسایل سنگین و قابل شکستن را دور از دسترس قرار دهید.

- روی کابینت و کشو­های قابل‌دسترس کودک قفل بزنید.

- سطل زباله را در کمدی دور از دسترس قرار دهید یا از سطلی با در محافظ کودک استفاده کنید.

- هم‌زمان با در دست داشتن غذا یا نوشیدنی داغ کودک را در آغوش نگیرید و همچنین غذاها و نوشیدنی­های داغ را در لبه ­های میز قرار ندهید.

- در هنگام پخت‌وپز کودک را در آغوش نگیرید. روی شعله ­های عقب اجاق‌گاز غذا بپزید و دسته تابه و قابلمه را به سمت پشت اجاق قرار دهید.

- روی پریزهای بی‌استفاده از درپوش محافظ پریز استفاده کنید. برای سیم­ها و کابل­های برقی از ابزارهای مخفی کننده استفاده کنید یا آن‌ها را در پشت مبل پنهان کنید.

- برای محافظت از انگشتان دست کودک از ترمز در استفاده کنید. برای جلوگیری از سقوط از پنجره به توری­ها اطمینان نکنید و از محافظ پنجره استفاده کنید اما این امکان را نیز فراهم کنید تا در هنگام آتش­ سوزی فرد بزرگ‌سال بتواند محافظ را بردارد.

- تلویزیون را روی میز کم ارتفاع قرار دهید و یا آن را به شکل ایمن به دیوار نصب کنید.

- آباژورها ، ساعت­های ایستاده را به شکل ایمن یا به دیوار وصل کنید یا پشت مبلمان قرار دهید.

- رادیاتورها و بخاری­های کفی را بپوشانید یا دسترسی به آن‌ها را محدود کنید.

ایمنی بدن

- اسامی مناسب اعضای بدن را به فرزندان خود بیاموزید. به‌محض اینکه کودک شروع به حرف زدن کرد، هر قسمت از اعضای بدن را به‌درستی به کودک یاد بدهید.

- اصطلاحات عمومی و خصوصی را به کودک آموزش دهید. خصوصی یعنی فقط برای تو، عمومی یعنی برای همه. توالت را یک مکان خصوصی و آشپزخانه را یک مکان عمومی تشریح کنید چراکه یک مکان عمومی و مشترک است.

- به کودک خود بیاموزید که اگر کسی از او بخواهد اندام خصوصی­اش را لمس کند یا اندام خصوصی خود را به کودک نشان دهد اشتباه است.

- در راستای رشد و بزرگ‌تر شدن کودک به او کمک کنید تا ۳ الی ۵ فرد بزرگ‌سال که می­تواند به آن‌ها اعتماد کند بشناسد. این افراد بخشی از شبکه ایمنی وی خواهند بود.

- به کودک یاد دهید که اگر کسی اندام خصوصی وی را لمس کرد(در نبود شما) از انجام این کار توسط طرف مقابل خودداری کند و هرچه سریع‌تر شما را آگاه کند.

ایمنی در خیابان

- کودکان خود را با خط عابر پیاده آشنا کنید و همچنین یاد دهید که در هنگام رد شدن از خیابان باید به اطراف خود(سمت راست و چپ) نگاه کند بعد اگر وسیله نقلیه­ ای به چشم ندید می­تواند از عرض خیابان عبور کند و هرگز نباید به وسط خیابان بدود.

به‌هیچ‌وجه دست کودک را در هنگام عبور از خیابان ول نکنید حتی اگر کودک از این کار امتناع کند.

- شماره تلفن خود و آدرس منزل را به کودک یاد دهید یا آن را روی کاغذی یادداشت کرده و در کیف یا جیب لباس او قرار دهید تا در هنگام گم‌شدن و یا گم کردن مسیر خانه از آن‌ها استفاده کند.

- الگوی رفتاری ایمنی خیابانی خوب: در هنگام ارسال پیامک یا نگاه کردن به تلفن راه نروید و همچنین هنگام حرف زدن با تلفن همراه رانندگی نکنید.

ایمنی مواد غذایی

- بادام، بادام زمینی، بادام هندی و مغزهای مشابه به‌سختی جویده می­شوند و بعضی لبه­ های تیزی  ممکن است برای کودک بسیار خطرناک باشند. به‌جای آن می­توانید از کره آنها روی نان کمی برشته شده استفاده کنید.

- از دادن آب­نبات صمغی، تافی، آدامس و امثال این‌ها که سخت جویده می­شوند به کودکان پرهیز کنید.

- جویدن غذاهایی مانند هویج، تکه‌های سیب، چوب کرفس، برش­های خیار و سایر محصولات خام و سفت می­تواند برای بچه­های کوچک سخت باشد ، پس می‌توانید آن‌ها را به‌صورت رنده شده یا پوره شده به کودک بدهید

- در سن یک الی دوسالگی کودک، تکه­ های نان به‌راحتی روی سقف دهان کودک گیر می­کنند، برای همین از نان­ های برشته‌شده مثل سنگک در قطعات کوچک برای کودک امتحان کنید.

ایمنی در آب

- وسایل شنای بادی، جایگزینهای تایید شده برای جلیقه ­های نجات نیستند و به کودکان و والدین احساس امنیت کاذب می­دهند.

- دور استخر نرده­هایی با ارتفاع حداقل ۱۲۰ سانتی‌متر در چهار طرف استخر به شکل محکم و خودبسته شونده با مکانیزم خود قفل شونده نصب کنید.

-  فرزند خود را حتی برای یک‌لحظه در اطراف استخر بدون مراقب به‌هیچ‌وجه تنها نگذارید.

- حتی مقادیر کم آب، محلول‌های پاک‌کننده یا مایعات دیگر را در ظروف، دور از دسترس کودکان قرار دهید.

- کودکان در هنگام سوارشدن به قایق، در اسکله یا نزدیک آب، جلیقه نجات مورد تائید گارد ساحلی را بپوشند.

- وجود اسباب‌بازی‌های شناور در آب وان توجه کودک را به خود جلب می­کند و کودک در هنگام تلاش برای رسیدن به اسباب‌بازی ممکن است به‌طور تصادفی سقوط کرده و غرق شود. کودکان در آب گرم احساس راحتی بیشتری دارند.

- در ساحل، در منطقه ­ی شنای تعیین‌شده و در حالت ایده آل در محدوده دید یک نجات‌غریق بمانید.

- برای ثبت‌نام در کلاس­های شنا، کودک باید بالای یک سال سن داشته باشد و توسط والدین بر اساس آمادگی رشد کودک و قرار گرفتن کودک در معرض آب تصمیم گرفته شود. شرکت کودک در کلاس­های شنا مبنی بر این نباشد که کودک ضد غرق شده است.

 

ایمنی زمین بازی

- در هنگام بازی زیورآلاتی مثل دستبند، النگو، گردنبند، گوشواره را از فرزند خود جدا کنید تا هم احتمال خراب شدن پیش نیاید و هم در صورت زمین خوردن فرزندتان آسیب کمتری ببیند.

- اگر زمینِ بازی دارای فضای بسته­ای است مانند خانه ­های کودک، سعی کنید این مکان­ها مجهز به محافظ لبه باشند تا در هنگام برخورد کودک با لبه­ ها و گوشه­ های تیز، آسیبی به کودک وارد نشود.

- به کودکان خود یاد دهید از هل دادن کودکان دیگر جدا خودداری کنند.

- تجهیزات بازی باید به‌دقت نگهداری شوند. دهانه قلاب­های S شکلی که صندلی تاب به زنجیر آن متصل می­شود باید کاملاً بسته باشد در غیر این صورت وقتی سرعت تاب زیاد می­شود ممکن است صندلی از زنجیر جدا و باعث سقوط کودک شود.سرپیچ‌های بیرون زده وسایل بازی نیز می­توانند خیلی خطرناک باشند.

- زمین­ های بازی باید از تشک­های ایمنی یا مواد پرکننده نرم مثل لاستیک خردشده، ماسه استفاده شود تا در هنگام زمین خوردن کودک، به بدن کودک آسیبی وارد نشود.

- هرگز طناب را به وسایل بازی وصل نکنید در این حالت امکان خفگی کودکان زیاد است.

 

 

تهیه کننده :طاهره جاذب کارشناس نوزادان و کودکان مرکز بهداشت شهرستان بهار